Jeroen van Steen gaf een groot deel van zijn land weg, zodat het ‘uit de markt gehaald’ kan worden. “Ik heb genoeg,” zegt hij daarover. Maar wat heeft KlimaatGesprekken daarmee te maken? Nog te weinig, vindt hij. Maar misschien komt dat nog.
“Als melkveehouder was ik vroeger helemaal het mannetje, ook in de ogen van de boeren in de buurt”, vertelt Jeroen. “Ik groeide hard, verdiende goed. Maar toen ik 45 was, werden andere waarden belangrijker voor me. Nu heb ik geen koeien meer, maar een voedselbos. Met stichting De Thuishaven verhuren we ruimtes voor trainingen in persoonlijke groei. Mensen komen hier bijleren over biologische landbouw, voedselbossen en tiny houses. En we bieden tijdelijk onderdak aan mensen die dat nodig hebben.”
Onderdeel van die grote ommekeer is ook het vrijspelen van grond. Jeroen gaf 40 procent van zijn grond aan BD Grondbeheer. “Die stichting maakt landbouwgrond vrij en verpacht het aan natuurvriendelijke boeren en tuinders. In dit geval dus aan stichting Thuishaven. Maar door een wettelijke regeling moet de belastingkorting die ik ooit kreeg bij aankoop van de landbouwgrond, teruggestort worden op de rekening van de fiscus. Daarbij hebben we het over drie ton. Dat bedrag zijn we nu aan het inzamelen via crowdfunding.” Op de website thuishaven.org legt Jeroen deze hele procedure verhelderend uit in een video, mocht je precies willen weten hoe het zit.
Indringende pitch
Maar waar wij bij het samenstellen van deze interviewbundel vooral ook nieuwsgierig naar zijn, is zijn link met KlimaatGesprekken. Want die is er. Hoe zit dat dan precies? Jeroen: “Een jaar of zeven geleden was ik bij een soort pitch over KlimaatGesprekken in een groene hub bij Utrecht CS. Dat verhaal raakte mij, want ik ben een mensenmens én ik maak me grote zorgen om het klimaat. Jullie vertelden hoe je met elkaar in verbinding kunt blijven over dat ingewikkelde thema. De Thuishaven was toen nog in opbouw en ik was nieuwsgierig: hoe kan ik die methodiek daarvoor inzetten?” Jeroen volgde de klimaatcoachtraining. “Dat kon toen nog zonder dat je de workshopreeks had doorlopen.”
De manier van communiceren die we bij KlimaatGesprekken uitdragen is een bouwsteen geworden van zijn hele huis, zoals Jeroen het uitdrukt. “Gemiddeld wonen we hier met acht personen.Elke ochtend starten we met ‘een rondje’: hoe zit je erbij? Deelname aan dat rondje is een voorwaarde voor de mensen die hier tijdelijk neerstrijken, dat is niet onderhandelbaar.”
“Delen is vermenigvuldigen. Als je iets samen met anderen doet, wordt het beter en kan het vleugels krijgen.”
Steeds meer uitgesproken
Jeroen omschrijft hoe hij zichzelf in de loop der jaren ‘uitgesprokener’ heeft zien worden. “Mijn medeonderneemster Iris, mijn vriendin Anje en ik eten al lang geen vlees meer. Maar aanvankelijk mochten tijdelijke huisgenoten in de keuken klaarmaken wat ze wilden. Tot Iris op een gegeven moment zei: ‘Ik trek dat niet meer, die baklucht.’ Sindsdien is ons erf vleesvrij. En rookvrij. Ook buiten roken tolereren we niet meer.”
Een klimaatgesprek komt daar overigens niet aan te pas, bekent Jeroen. “We hebben de huisregels aangepast. Maar ook naar mezelf ben ik strenger geworden. Vroeger stapte ik nog wel eens in een vliegtuig, nu is dat echt geen optie meer.” Er komen hier regelmatig WWOOFers van over de hele wereld op de Thuishaven. Dat zijn jongeren die via World Wide Opportunities on Organic Farms een tijdje komen meedraaien om te leren over regeneratieve landbouw. Sinds een paar jaar zijn zij alleen nog welkom wanneer ze van niet al te ver weg komen en liefst met de trein.
“Naast elkaar blijven lopen in deze moeilijke tijd is een oefening die we met z’n allen moeten doen”, realiseert Jeroen zich. “Vorig jaar was ik bij een sessie van KlimaatGesprekken op Ruigoord en toen werd ik weer gegrepen door jullie aanpak: niet oordelen, je blik breder maken. Je ziet dat in de politiek de energie alweer wegzakt op het thema duurzaamheid en klimaat, dus we zullen het zelf moeten doen.”
Jeroen broedt op manieren om een podium te pakken voor zijn aanpak: “Er zijn veel boeren die hun schaapjes op het droge hebben, net als ik. Als al die boeren een kwart, of een derde, of de helft van hun grond uit de markt halen, dan kunnen we een aardig eind komen. Die handafdruk wil ik graag plaatsen. Te beginnen met gesprekken met de buren hier. En daarna wellicht naar de media, of landbouworganisaties.”
De bioboer voegt er ten slotte nog een uitnodiging aan toe: “Als er een coach in de buurt van Zeewolde is die een reeks wil organiseren, stel ik ruimte beschikbaar en doe ik mee als klimaatje.”
Tekst: Annelies Roon
