“Wat heb je te verliezen?” Die vraag stelt Andra zichzelf regelmatig. Niet als wanhoopskreet, maar als aansporing. Lef, zegt ze, is wat deze tijd nodig heeft. Lef in de politiek, in de zorg, thuis aan de keukentafel. Lef om te spreken, om te handelen en om te blijven staan als het spannend wordt.
Het zaadje hiervoor werd geplant in coronatijd. “Ik zat thuis, zonder werk, en vroeg me af: wat wil ik eigenlijk met mijn leven? Ik was net gestopt als fysiotherapeut en voelde dat ik iets zinvols wilde doen, iets wat echt bij zou dragen.” Op zoek naar richting stuitte Andra op de opleiding tot klimaatcoach. “Dat voelde als een deur die openging. Ik dacht: dit is een teken. Hier moet ik iets mee.”
Wat begon als persoonlijke interesse, groeide uit tot een stevige drijfveer. “Ik maakte me zorgen over de klimaatcrisis. Ik wilde iets dóén, maar wist niet hoe. Ik had geen studie in duurzaamheid gedaan, dus ik dacht: wie ben ik om daar iets over te zeggen? KlimaatGesprekken gaf me handvatten én zelfvertrouwen.”
Samen onderzoeken
De opleiding tot klimaatcoach bracht haar niet alleen kennis, maar ook een nieuw soort houding. “Als therapeut was ik de expert en vertelde ik anderen hoe het zat. Dat moest ik als klimaatcoach echt loslaten. Bij KlimaatGesprekken gaat het juist om samen onderzoeken, luisteren, ruimte maken. Dat vond ik in het begin moeilijk, maar het heeft me veel gebracht. Ook in mijn werk in de politiek.” Andra zit namelijk sinds enkele jaren als gemeenteraadslid in de gemeente Berkelland. “Ik heb geleerd daar het gesprek te voeren, ook als het schuurt. Soms lukt het, soms niet. Maar door KlimaatGesprekken durf ik me vaker uit te spreken. Het heeft me meer lef gegeven.”
“Stel jezelf de vraag: waarom ga ik het gesprek niet aan? Zoom uit en bedenk wat er op het spel staat.”
Lef in actie
Die lef vertaalt zich in een heleboel daden. Andra doet als klimaatcoach inmiddels ook opdrachten voor KlimaatGesprekken bij organisaties, is thematrekker bij de Groene Zorg Alliantie, gemeenteraadslid én zzp’er met opdrachten rondom duurzaamheid. “Bij een GGD ga ik bijvoorbeeld helpen om duurzaamheid van de grond te krijgen. Er gebeurt daar nog niks op dat vlak. Dat vind ik spannend, maar ook fantastisch. Alles wat ik heb geleerd – van diep democratisch werken tot klimaatbewustzijn – komt daar samen. Ik begin letterlijk bij nul.”
Ook in haar politieke werk zoekt ze voortdurend naar haakjes om duurzaamheid op de agenda te zetten. “We hebben hier onlangs de eerste Klimaatweek georganiseerd, samen met de gemeente. Dat was echt bijzonder, want een paar jaar geleden werd het idee van een duurzame markt nog weggewuifd.”
De kracht van verbinding
Wat Andra het meest verraste, is de gemeenschap die ze vond bij KlimaatGesprekken. “Zoveel inspirerende mensen! Van mede-klimaatcoaches tot lokale initiatieven. Dat netwerk is zó waardevol. Het heeft mijn wereld echt verbreed.” Ze noemt namen van mensen die haar hebben geraakt: trainers, collega’s, andere klimaatburgemeesters. “Je hoeft het niet alleen te doen. Dat is misschien wel de grootste les. Er is een groeiende onderstroom van mensen die het anders willen.”
Toch is het niet altijd makkelijk. “Soms word je weggezet als zeikstraal. Soms zie je weinig resultaat. En eerlijk: ik kan daar best gefrustreerd van raken. Maar dan kijk ik terug en denk: er is óók veel gelukt. En dat geeft weer energie.”
Overleven met idealen
Hoe ze overeind blijft? Andra lacht. “Dat lukt niet altijd hoor. Soms moet ik mijn agenda leeggooien en gewoon de tuin in. Even fysiek bezig zijn, niet in mijn hoofd. Of binge-watchen met een glas wijn. Ik ben ook maar mens.”
Die eerlijkheid is ontwapenend, en misschien maakt juist dat haar verhaal inspirerend: ze romantiseert het niet. “Ik weet dat ik energiek en positief overkom, maar er is ook een andere kant. Twijfel, vermoeidheid. Dat hoort erbij.”
Aan het eind van het gesprek zegt ze het nog één keer, bijna als mantra: “Heb gewoon lef. Ga het doen. Wat heb je te verliezen?” Ze glimlacht. “De kunst is om het met respect te doen, natuurlijk. Maar stilte helpt niemand. Alleen als we dingen bespreekbaar maken, kan er iets veranderen.”
“Lef betekent niet dat je nooit bang bent, het betekent dat je het toch doet.”
Tekst: Anne Kik
Andra is coördinator Duurzaamheid en Gezondheid bij de Groene Zorg Alliantie, gemeenteraadslid in Berkelland en zzp’er met focus op duurzaamheid. In het najaar van 2021 volgde ze de training tot klimaatcoach.
Tijdens ons jubileumjaar publiceren we een reeks Oogstverhalen: verhalen van deelnemers aan onze workshops en klimaatcoaches die zich hebben laten inspireren om hun handafdruk te vergroten en vaak te verveelvoudigen. Die hun stem hebben laten klinken en onze methodiek hebben ingezet, of als inspiratiebron hebben gebruikt, om anderen mee te nemen in de duurzaamheidstransitie.
