Het is niet makkelijk om af te wijken van de groep. Je uitspreken kan schuren en spannend zijn: hoor je er dan nog wel bij? Bederf je de sfeer niet?
Met het personeelsuitje gaan jullie al jaren uit eten bij het Steakhouse: all-you-can-eat spareribs voor weinig geld. Nieuwe collega Toby heeft de uitnodiging vorig jaar afgeslagen, als vegan vindt hij dit niet het meest feestelijke uitje.
Collega Renee eet vegetarisch, maar gaat wel altijd mee naar het Steakhouse: de gezelligheid van collega’s is ook wat waard.
En dan nadert het nieuwe uitje. Renee voelt zich gesterkt door Toby en gooit een balletje op. ‘De personeelsuitjes zijn altijd supergezellig, maar kunnen we ook ergens heen gaan waar meer plantaardige producten op de kaart staan?’
De één knikt enthousiast, een ander iets weifelender. ‘Ik ben flexitariër’, zegt Raf ‘mij maakt het niet uit’.
Rik vindt het onzin ‘we doen dit al jaren zo, hebben een mooie deal met het Steakhouse’. En Gea schiet helemaal uit haar slof ‘moet ik me nu schuldig gaan voelen omdat ik vlees eet?’
Welke beslissing er ook wordt genomen, het is niet meer vanzelfsprekend dat het personeelsuitje naar het Steakhouse gaat.
Als Renee de onderliggende waarde weet te benadrukken: ‘een gezellig uitje waar collega’s zich allemaal welkom voelen’, is de kans groot dat er een alternatief wordt gevonden en het volgende personeelsuitje een topavond wordt.
Als de discussie zich beperkt tot ‘vlees = moord’ versus ‘wat een gezeik, we doen dit altijd al zo’ is de kans groot dat het personeelsuitje (en de sfeer op de werkvloer) iets grimmiger is.
Je uitspreken is niet makkelijk, maar het biedt anderen de gelegenheid om zich bij jou aan te sluiten waardoor je de bestaande norm uitdaagt en iets in beweging kan zetten. Misschien wordt je verrast door anderen die hetzelfde denken, maar zich niet eerder durfden uit te spreken omdat ze denken dat ze de enige zijn. (Pluralistic Ignorance heet dat)
De trucker in dit filmpje van Koefnoen wijkt ook af van de norm: hoe reageren zijn collega’s als hij in het truckerscafé een gezonde salade bestelt?
tekst: Vivian Nijholt
foto: Oman Ramadan, via Pexels
